140. TJOEK - TJOEK - TJOEK ... 

07-02-2026


Hier staan we dan, gepakt en gezakt, een troep bagage, blije mensen en kruiers die door elkaar wriemelen. De Trans-Mongolian Express staat te wachten. De provodnitsa (onze hulp en toeverlaat) in legeruniform en op belachelijke naaldhakken steekt haar hand uit en zegt: "Tikjet". Dat is meteen het einde van haar Engels.

We hebben een coupé voor vier personen geboekt, maar gelukkig raadde het reisagentschap ons aan die voor ons twee te nemen. De kajuit is namelijk zo groot als een doorsnee kippenhok. Aan elke kant een bed, en daarboven een uitklapbed. Onze valiezen staan nog maar net op de grond of de provodnitsa verschijnt al met beddengoed, een handdoekje en een dekentje. Haar lippen zijn bloedrood gestift en neen, lachen doet ze niet. Later horen we dat die somberheid in Rusland normaal is: een Rus lacht niet tijdens het werk. Lachen is voor vrienden en intimi. Ze zal dan ook geen enkele keer tijdens de reis glimlachen. Voor haar is lachen een doodzonde.

Ze houdt beide handen schuin tegen haar kaak, knikt, en ik zeg "da". Met een smak geweld klappen de twee bovenste bedden naar beneden. Tja, ik had natuurlijk "njet" moeten zeggen, want nu denkt ze dat we willen slapen. We hebben onze jassen nog aan! Ik durf haar niets meer te vragen, want ze kijkt alsof ik net een moord heb gepleegd. Aan die boze gezichten zullen we moeten wennen.

Onze buurvrouw staat intussen buiten de ramen te wassen, blijkbaar doet niemand anders dat. (De ramen kunnen niet open.) Binnen in de kajuiten, gangen en toiletten gaat de provodnitsa twee keer per dag rond met een overjaarse zwabber. Toiletten en wasbakken lijken niet tot haar takenpakket te behoren.

En daar gaan we: sjoek, sjoek, richting Peking, zo'n 8000 kilometer verder. De kajuit is onze hotelkamer, zonder eten, zonder drinken, zonder douche en zonder WC. Vooraan en achteraan is er een wasbak en een toilet. Deze treinen werden vroeger gebruikt om dissidenten naar de Siberische goelag te brengen. We maken er het beste van. We lachen met de luxe van de Oriënt Express, want zeg nu zelf: champagne, kaviaar, tafelzilver en butlers op een trein… Het echte avontuur zit in de eenvoud. Luxe hier is het landschap en het gevoel van een scoutskamp op wielen. De reiziger die een verlengsnoer bijheeft is de held van de reis: er is maar één stopcontact in de gang.

En dan zien we iets waar we zó blij van worden: een samovar! Neen, geen samoerai, maar een boiler die dag en nacht warm water levert. Koffie, thee en oplosnoedels: we zijn gered. In de restauratiewagen kan je eten zoals in een overjaarse snackbar, maar een stukje kip, een bord borsjt (bietensoep) en een pivo (bier) smaken altijd beter dan een broodje kaas. Priyatnogo appetita! zeggen we tegen de Russen, die drinken, dan zingen en dan dansen. Een voorstelling, gratis en voor niets.

Nota: Tweede deel- 14 februari 2026 -  Nr. 141 - Tupperware.

YouTube: TransSiberian -film uit 2008 – thriller.