135. NEPTUNUS.

03-01-2026


Van 'Helden' maken wij mensen oh zo graag standbeelden en daar is de stad Antwerpen geen uitzondering op. Schrijvers, schilders, arbeiders, politieke figuren, we vereeuwigen ze in brons, in steen, in hout, enzovoort, omdat we van ze houden en omdat het onze Koekenstad eer aandoet. De Schelde, de slagader van onze stad, kan in dat rijtje niet ontbreken.

Op de Grote Markt staat Brabo op het punt om de afgehakte hand van Druon Antigoon in de Schelde te gooien. Als je de setting bekijkt, dan kan die hand helemaal niet in de Schelde vallen. Dat heeft alles te maken met de architectuur rondom. Geen kat die erom treurt. En of Antwerpen door de naam 'hand-werpen' ontstond? Niemand die het weet.

En dan is er de watergod Neptunus op het Marnixplein. Het stadsbestuur was blijkbaar zo euforisch door het vrijmaken van de Schelde, het opheffen van de tolheffing door Nederland in 1863, dat het werk niet groot, groter, grootst kon zijn. Het torent zo'n twintig meter hoog. Het beeld draagt Neptunus en zijn drietand bovenaan, een kroon, kettingen, alles in steen gebeiteld als symbool van de bevrijding van de stad door de herwonnen vrije toegang tot de zee. Een ode aan de handelsgeest van Antwerpen en haar onbreekbare band met het water.

Jaren later, ver van Antwerpen, stonden mijn man en ik op het dek van een passagiersschip midden in de Atlantische Oceaan. We passeerden de evenaar en dat konden Neptunus en zijn vrouw niet zomaar laten gebeuren. Elke evenaars-passant moest en zou gedoopt worden. Mijn man, die al eerder gedoopt was, werd gevraagd om de rol van Neptunus op zich te nemen en ik profiteerde mee. We werden in de gepaste outfit gestoken, Neptunus waardig. We riepen de zee toe, doopten passagiers met water en verklaarden het zoute water officieel vrij. Niemand protesteerde. Iedereen opende gewillig zijn mond voor een snuifje zout op de tong om Neptunus ter wille te zijn.

En of wij er plezier in hadden. Voor ons geen water op ons dak, geen zout op de tong maar wel respect van de gedoopten, een extra voorrecht om Neptunus te vertegenwoordigen. Er werden foto 's genomen en ook mijn man en ik kregen het voorrecht van een fotoshoot. We werden samen gezet, maar in plaats van een extra foto van ons twee kregen we ook een emmer koud water over ons heen. Geen waarschuwing, geen genade, want zo stelde de bemanning, als je Neptunus speelt, dan moet je tegen een beetje zout water kunnen. En zodus kwam loontje om zijn boontje en om dat loontje lachen we nu nog.

EXTRA; 

Neptunus was oorspronkelijk de Romeinse god van de zee. Veel later kreeg de planeet Neptunus, ontdekt in 1846, een plaats in onze cultuur, en daarop baseerde Gustav Holst zijn mysterieuze "Neptune, the Mystic". Het stuk maakt deel uit van zijn suite The Planets, waarin deel VII gewijd is aan de planeet Neptunus. Een aanrader voor mensen die houden van klassieke muziek.